Co wiemy dziś
Ustalenie NIK
nieprawidłowości wskazane przez NIK
Program nadal trwa do 2033 r.
NIK opisała konkretne powiązania i konflikty interesów w badanej próbie.
Poniżej: kto odpowiadał, czyje pieniądze obejmuje sprawa, co zakwestionowano i jaki jest aktualny stan postępowania.
Kto kierował instytucją rozdzielającą dotacje?
Wojciech Kaczmarczyk / NIW-CRSONIW organizował konkursy, dobierał ekspertów, podpisywał umowy i kontrolował sprawozdania. Przewodniczący Komitetu do spraw Pożytku Publicznego odpowiadał za nadzór programowy.
Wojciech Kaczmarczyk — dyrektor NIW-CRSO w zasadniczej części okresu objętego kontrolą
Kierował instytucją zarządzającą programem. NIK ocenia działanie NIW, lecz publiczny komunikat nie podaje informacji o zarzutach karnych wobec dyrektora.
kierował instytucją · brak informacji o zarzutachZa ocenę konkretnych wniosków odpowiadali także eksperci i komisje. Ich nazwiska oraz ewentualne konflikty interesów powinny wynikać z dokumentacji każdej dotacji.
Skąd pochodziły środki?
Środki publiczneNarodowy Instytut Wolności rozdzielał dotacje w ramach czterech priorytetów rządowego programu na lata 2022–2033.
Kto otrzymał środki i co zakwestionowano?
Beneficjenci dotacji i operatorzy programuTo wiele organizacji, nie jedna firma. NIK zbadała próbę wniosków i beneficjentów; publikacja nazw wymaga połączenia wyników konkursów, umów, konfliktów interesów i wyników kontroli bez przenoszenia ustalenia z jednego podmiotu na wszystkich.
Co miało powstać lub się zmienić?Program miał tworzyć rady młodzieżowe, wzmacniać organizacje uczniowskie i studenckie oraz uczyć młodych ludzi udziału w życiu publicznym.
Co ustalono?NIK wykazała nierzetelną ocenę wniosków, konflikty interesów ekspertów i słaby nadzór nad beneficjentami. Niektóre organizacje powstały dopiero po ogłoszeniu konkursu, a dodatkowe kryteria premiowały podmioty z niewielkim doświadczeniem.
Co wyszło w praktyce?Dotacje rozdysponowano, ale tempo tworzenia rad młodzieżowych było zbyt wolne, aby osiągnąć cel programu. NIW opierał nadzór głównie na sprawozdaniach i nie miał skutecznego systemu kontroli beneficjentów.
O jakiej kwocie mówimy?10,3 mln zł obejmowało dotacje i wydatki, przy których NIK wykazała nieprawidłowości; cały program ma znacznie większy budżet 230 mln zł.
Jak czytać przepływ pieniędzy?10,3 mln zł to wykazane nieprawidłowości, nie cały budżet programu i nie jedna wypłata. NIK wskazała m.in. 15 z 49 zbadanych wniosków za ponad 4,8 mln zł, które nie spełniały warunków lub były oceniane nierzetelnie; te kwoty mogą się mieścić w szerszej wartości 10,3 mln zł.
Jaki jest stan sprawy i czego nadal nie wiemy?
Stan obecnyProgram nadal trwa do 2033 r. NIK zaleciła zmianę kryteriów, dobór kompetentnych i bezstronnych ekspertów oraz realną kontrolę wykonania umów.
Czego brakuje?Potrzebny jest publiczny rejestr każdej dotacji: data rejestracji organizacji, osoby oceniające i konflikty interesów, punktacja, umowa, płatności, kontrola, rezultat i ewentualny zwrot.
Co powinno wydarzyć się teraz?Poprosić NIW o maszynowy wykaz beneficjentów z historią oceny i kontroli, wykonanie zaleceń NIK oraz informację o kwotach wstrzymanych, odzyskanych lub skierowanych do dalszego postępowania.
Jak czytać status?NIK opisała konkretne powiązania i konflikty interesów w badanej próbie. Aplikacja nie przypisuje powiązań politycznych organizacjom, jeżeli oficjalny dokument nie wskazuje ich wprost.